Psychoterapia i jej nurty

Psychoterapią nazywany jest sposób leczenia, który wykorzystuje rozmaite umiejętności oparte na wiedzy teoretycznej, mające na celu pomóc pacjentowi. Szkoły psychoterapii oferują przyszłym psychoterapeutom kształcenie w ramach określonych nurtów terapeutycznych, których ilość i rodzaj zmienia się wraz z doświadczeniami i rozwojem badań w tym zakresie.

Współczesne tempo życia w wielu wypadkach wyklucza wieloletnią terapię z psychoanalitykiem, obejmującą kilka spotkań tygodniowo. Konieczność dostosowania sposobu terapii do obecnych możliwości powoduje stopniowe zanikanie jednych kierunków oraz pojawienie się i rozwój innych. ​Dobór możliwie najskuteczniejszej metody leczenia dla konkretnego przypadku możliwe jest poprzez zapoznanie się z podstawowymi nurtami psychoterapeutycznymi. ​Warto przy tym pamiętać, że podstawą, umożliwiającą efektywną terapię jest właściwa diagnoza problemu, która czasem nie jest prosta i wymaga czasu.

Jakie nurty psychoterapii wybrać?

Należy pamiętać, że podczas poszukiwania psychoterapeuty bez przeszkód możesz zadać pytania dotyczące podejścia psychoterapeutycznego, który stosuje, na czym ono polega i na jakich aspektach się koncentruje. Jeśli zaś wybrana metoda lub osoba prowadząca nie spełniają twoich oczekiwań, szukaj do skutku, gdyż relacja z terapeutą ma kolosalny wpływ na powodzenie terapii.

Nurt poznawczo-behawioralny

Jest to podejście, które szczególnie w początkowej fazie terapii, skoncentrowane jest na kłopotach pacjenta występujących w czasie teraźniejszym. ​Terapia ma na celu nauczenie danej osoby umiejętności i odpowiednich zachowań, które nie tylko pozwolą rozwiązać ​ ​aktualne ​ ​trudności, ​ ​ale ​ ​też​ ​powstrzymają ​ ​ewentualne ​ ​nawroty. Podstawą myśli poznawczo-behawioralnej jest koncepcja, zakładająca, że to samoocena i podejście do własnej roli w świecie ma decydujące znaczenie w kwestii postępowania.

Terapia skupia się na sferze poznawczej, obejmującej sposób myślenia oraz strefie behawioralnej, skupiającej się na wprowadzaniu zmian w zachowaniu. Leczenie trwa zazwyczaj kilka- kilkanaście tygodni a rolą psychoterapeuty jest pomoc w zrozumieniu źródła problemu i znalezieniu możliwych sposobów jego zwalczania. Przypadłości, przy których często z powodzeniem wykorzystywane jest podejście poznawczo-behawioralne to m.in. bulimia, ​ ​depresja, ​ ​zaburzenia ​ ​obsesyjno-kompulsywne ​ ​czy​ ​też​ ​zespół ​ ​stresu ​ ​pourazowego.

Nurt humanistyczno-egzystencjalny

Specyfika tego podejścia polega przede wszystkim na stosunku do pacjenta, który traktowany jest jako indywidualna jednostka, zmagająca się z trudnościami, nie zaś jak osoba chora. ​Celem terapii humanistyczno-egzystencjalnej jest wzrost świadomości badanego wobec własnego “ja” i położenia w określonej sytuacji.

Nurt humanistyczny znajduje zastosowanie w większości przypadków, w szczególności w przypadku terapii z o niskiej ​ ​samoocenie, ​ ​nie ​ ​łatwo ​ ​nawiązującymi ​ ​relacje ​ ​z​ ​innymi ​ ​ludźmi. Fundamentalne znaczenie w podejściu humanistyczno-egzystencjalnym ma autentyczność relacji oraz pełne zrozumienie ze strony psychoterapeuty, który wciela się bardziej w rolę przewodnika​ ​niż​ ​lekarza.

Nurt psychoanalityczny

Swój początek ma w psychoanalizie sformułowanej przez Zygmunta Freuda i odwołuje się głównie do elementów nieświadomości, przeszłości pacjenta oraz ewentualnych zaburzeń osobowości. ​Podejście psychoanalityczne koncentruje się na indywidualnych doświadczeniach danej osoby w odwołaniu do jej przeszłych i obecnych doświadczeń. ​Odbiór i interpretacja oparta o wolne skojarzenia pomaga w zrozumieniu siebie i ​odnalezieniu ​źródła ​dolegliwości.

Terapia psychoanalityczna jest procesem długotrwałym, w którym istotną rolę odgrywa systematyczność oraz zastosowanie się do specyficznych zasad i warunków, w jakich jest przeprowadzana. Zazwyczaj pacjent zajmuje miejsce w fotelu lub na kozetce, natomiast terapeuta znajduje się za jego plecami, aby uniknąć kontaktu wzrokowego, ​ ​który​ ​może ​ ​swobodę ​ ​w​ ​opisywaniu ​ ​przeżyć​ ​i ​ ​emocji.

Nurt psychodynamiczny

Podobnie jak podejście psychoanalityczne zrodził się z Freudowskiej psychoanalizy i ma szerokie zastosowanie w leczeniu wielu przypadłości, tj. zaburzenia afektywne, nerwice czy stany lękowe. ​Terapia psychodynamiczna opiera się na założeniu, że zasadniczy wpływ na obecne kłopoty i konflikty mają nie do końca świadome, wewnętrzne potrzeby, mechanizmy ​i ​emocje ​pacjenta.

Podobnie jak w przypadku podejścia humanistycznego terapeuta spełnia raczej funkcję słuchacza i przewodnika, ułatwiając dzielenie się odczuciami i przemyśleniami. Psychoterapia trwa od kilku miesięcy do kilku lat i kładzie nacisk na dość częste i regularne wizyty.

Nurt systemowy

Podejście systemowe skutecznie sprawdza się głównie w przypadku terapii grupowej, dla rodzin oraz par. ​Odwołuje się do teorii systemów, zakładającej, że niemożliwa jest analiza człowieka i jego zachowań bez uwzględnienia środowiska, w którym się znajduje, ​ ​gdyż​ ​każdy ​ ​uwikłany ​ ​jest​ ​w ​ ​sieć ​ ​wzajemnych ​ ​zależności.

Rola terapeuty polega na zadawaniu pytań i kierowaniu rozmową przy maksymalnym zachowaniu dystansu i neutralności osądów. Zdarza się, że w trosce o pełen obiektywizm w psychoterapii udział bierze ​dwójka ​terapeutów.

Nurt Gestalt

Jest to podejście sformułowane na podstawie teorii homeostazy, wedle której każdy człowiek dąży do osiągnięcia i utrzymania harmonii. ​Psychoterapia Gestalt kładzie nacisk na szczerą i bezpośrednią relację z terapeutą oraz koncentrowanie się na konkretnych trudnościach, występujących w czasie teraźniejszym. ​Kluczowym elementem terapii jest egzystencjalny dialog między pacjentem a psychoterapeutą. ​W przerwach między spotkaniami stosuje się również rozmaite zadania, testy i eksperymenty, które przyspieszają i ​zwiększają ​skuteczność​ ​terapii.

Terapia w nurcie Gestalt bardzo dobrze sprawdza się nie tylko w walce ze stanami depresyjnymi, fobiami czy problemami emocjonalnymi, ale również w przypadku osób, chcących ​rozwijać​ ​się emocjonalnie i dążyć ​do samorealizacji.

Nurt integracyjny

Nazywany bywa również integratywnym lub eklektycznym. Wychodzi on z założenia, że ze względu na ogrom wpływów i kontekstów dotyczących źródła problemów nie sposób opierać się jedynie na jednym podejściu. ​W zależności od rodzaju dolegliwości i indywidualnych cech danej osoby psychoterapeuta czerpie z różnych nurtów, wybierając poszczególne metody i ​techniki.

Udostępnij